Alleman & oranje gekte

Door Adriënne van der Werf op

Ik moet bekennen: ik houd niet zo van oranje. Niet van de kleur, niet van de gekte, niet van de reclameblokken vol Hollandse volkszangers. Met het naderende WK ben ik bijna blij met Louis (dan hebben we tenminste ergens over te klagen). Dit is de wereld van Alleman, de ras Hollander waar iedereen een mening mag hebben.

Want zeg nou zelf, wat moet je nou als je als expat in Nederland komt wonen? Je wilt weten wat voor vlees je in de kuip hebt. Wie die gekke Hollanders nou zijn, waarom oranje nou in godsnaam onze nationale kleur is. Daar is meer speurwerk voor nodig dan alleen je Lonely Planet. Anders eindig je misschien wel op Twitter  als toerist die op 30 april 2014 in de vloekende kleur door Amsterdam rond liep.

Iets langer dan vijftig jaar geleden legde filmmaker Bert Haanstra ons fascinerende volk vast in de film ‘Alleman’ (1963). Met een licht ironische voice-over zet Haanstra Nederland neer als een land vol eigenaardigheden, gewoontes en tegenstellingen. Het is één van de best bekeken documentaires van de Nederlandse filmgeschiedenis. In 1965 werd de documentaire zelfs genomineerd voor een Oscar(!).

Misschien hangt onze identiteit niet alleen vast aan die verschrikkelijk kleur, aan het voetbalteam of het koningshuis. Misschien is het gewoon zoals Bert Haanstra het in het begin uitlegt:

“Twaalf miljoen individualisten zijn we, maar erg verdraagzaam. Dat moet ook wel want we zijn zo klein behuisd. We wonen mannetje aan mannetje maar we willen toch graag op ons eigen zijn.”

Want weet je, stiekem houd ik toch wel een beetje van dat saamhorigheidsgevoel tijdens Koningsdag, kijk ik toch wel naar de wedstrijden onder mijn oranje steen en ben ik ook best wel heel erg trots als Nederland overmorgen wint van Spanje. Ik woon mannetje aan mannetje in mijn studentenkamer en toch ben ik op mijn eigen. Eigenlijk ben ik gewoon een Alleman.

Alleman (The Human Dutch) is vandaag om 19u00 te zien in EYE

Alleman wordt gedraaid als onderdeel van de programmering Dutch Movies English Subtitles om Engels sprekende expats en niet Nederlandse bezoekers van EYE een kijk te laten geven in de Nederlandse cinema cultuur. Elke maand wordt er een recente release of oude klassieker met Engelse ondertiteling vertoond. 

Zie ook een hommage aan Bert Haanstra’s Alleman op voordekunst.nl

Alex van Warmerdam

Shortreads

Brief aan Alex van W.

Interviews

Filmmaker Cao Guimarães: ‘Ik zal het leven altijd verkiezen boven kunst’

Shortreads

Double Play: verhalenvertellers kunnen Nederland en de ABC-eilanden dichter bij elkaar brengen

Interviews

De mensen achter Roffa Mon Amour: ‘We willen bezoekers een reis in eigen stad aanbieden, door middel van films’

Shortreads

De heldhaftige filmmuziek van Soldaat van Oranje

Shortreads

De vijf mooiste Nederlandstalige filmdialogen